Het begin van alles

Mijn oudste kleinzoon is drie maanden te vroeg geboren. Over twee maanden is dat al weer zes jaar geleden. Hij wordt sindsdien nog steeds gevolgd in zijn ontwikkeling.  Dat kan nuttig zijn bij hulpaanvragen, dus de ouders gaan akkoord met de diverse testen die daar bij horen. Het is ook bedoeld voor wetenschappelijk onderzoek. De onderzoeken worden gedaan in opdracht van een academisch ziekenhuis.

Toen hij net vier was kreeg hij een intelligentietest: uitslag: zeer laag IQ. Hij was bij een andere test  iets eerder al gediagnosticeerd als iemand met een stoornis in het autistische spectrum. Maar desondanks was de betreffende  intelligentietest gebaseerd op een standaard test voor elke kleuter van die leeftijd. Degene die de test afnam had een aantal vellen papier waarop stond wat getest moest worden en werkte die achter elkaar af, zonder zich eerst ook maar enigszins in het kind zelf te verdiepen. Als je hem kent en weet hoe hij denkt, ook hoe hij kán denken, dan is het duidelijk dat a: hij niet zo getest moet worden: b: hij zeer intelligent is. De test zelf was indertijd voor zijn moeder en ook het kind een frustrerende aangelegenheid, de uitslag was niet meer dan lachwekkend.

Hij is intussen bijna twee jaar ouder dan toen, dus er was enige hoop dat hij nu misschien beter getest kon, maar vooral ook zóu worden. Ook nu weer was zijn moeder er bij. Na twee en een half uur gapen en verveling was het afgelopen. De test was op dezelfde manier opgezet als de eerdere test. Alles vanuit standaard testvragen en spelletjes,  de vrouw had ook nu niet echt oog voor het kind. Er was geen enkele klik tussen haar en mijn kleinzoon. Als er geen klik is dan wordt hij extra onrustig, gaat zich snel vervelen en doet maar wat. Pas over twee maanden is de uitslag klaar. (Ja ja, dat moet góed verwerkt worden!)  Maar een voorlopige conclusie kon ze desondanks al meegeven: ‘mijn kleinzoon kan geen verbanden aanbrengen.’ Toen ik dat hoorde was ik met stomheid geslagen van verbazing: ‘geen verbánden aanbrengen?’ Hij doet niet anders, hij wil alles plaatsen en ordenen in een voor hem logisch verband. Als je iets vertelt koppelt hij het tot je grote verbazing de dag daarna aan een vergelijkbare situatie. Het is zo wie zo iets dat autisten voortdurend doen, het is een van de weinige manieren om vat op hun omgeving te krijgen. Als ze met die uitslag bedoelt dat hij autistisch is, en dat zijn kijk op de wereld daardoor behoorlijk afwijkend is van die van de meeste andere mensen, dan zal dat zeker kloppen. Maar dat wisten we toch al?

We liepen een dag eerder samen over straat. We gingen slootwater halen om in de bak met kikkerdril te doen.  Eitjes, als begin van leven. Op de dijk lag een compleet onherkenbare “voormalige” duif, platgereden door waarschijnlijk een tractor.
-‘Opa daar ligt paardenpoep’.
Ik keek even goed en zag wat veren tussen het platte zooitje zitten, en het waren behoorlijk grote veren.
-‘Nee, dat is geen paardenpoep. Dat is een dode vogel. Kijk maar, daar steken nog wat veren uit. Zo te zien aan de veren is het een duif geweest. Ik denk dat hij tegen een auto is aangevlogen en daarna is platgereden door een tractor. Een tractor is heel zwaar, die rijdt zo’n vogel helemaal plat.’
Hij bleef nog even kijken en vroeg toen: ‘hoe voelt het als je dood bent? Kun je dan nog voelen? ‘
Dat soort vragen is voor hem een onderdeel van het levensplaatje. Hij legt het verband tussen een doodgereden duif en hoe dat moet voelen. In dit geval gaat het nog iets verder, het gaat er niet om hoe het voelt om doodgereden te worden, nee, hoe het voelt als je dood bent. Dat vindt hij eigenlijk nog interessanter.

In de auto vroeg hij lukraak:
-‘Opa wat betekent “geborgen”?
De vraag kwam uit het niets, dus ik probeerde er achter te komen hoe hij aan die vraag kwam? Ik kwam er niet achter. Dus ik begon maar te vertellen. Ik moest eigenlijk aan drie dingen denken. Aan “het bergen van een schip”, aan “geborgenheid” en aan “waarborgen”. Ik begon maar met het eerste.
– ‘Als een  schip is gezonken dan proberen de mensen het vaak weer uit het water te halen. Dan wordt het schip “geborgen”, zo heet dat. Maar je zegt het ook als iemand zich heel veilig voelt. Als je lekker op schoot zit van je moeder bijvoorbeeld. Je voelt je dan geborgen. Dat betekent bijna hetzelfde als veilig.’
-‘Opa hoe weet jij dat van al die homoniemen?’
Ook dat is weer typisch hoe hij kan denken, van de hak op de tak. Ik zei twee betekenissen van hetzelfde woord, dus ik gebruikte “homoniemen”. En dat is iets heel bijzonders voor hem. Eigenlijk wordt de wereld daardoor nodeloos ingewikkeld. Maar hij vindt het ook een interessant gegeven. Ik zei hem dat ik dat pas toen ik al wat ouder was geleerd heb, wat homoniemen zijn. Aan de derde betekenis kwamen we niet toe, later realiseerde ik me trouwens dat het voltooid deelwoord dan ook niet “geborgen” is, maar “geborgd”. (‘Mijn kostje is geborgd”). Ik weet trouwens zeker dat hij die twee genoemde betekenissen snapt, onthoudt, en gaat toepassen zo nodig. Ook al is het pas over twee maanden. Het heeft een plek gekregen in zijn hoofd en doordat er betekenis aan is gegeven kan hij het met andere plekken verbinden.

We waren alweer bij zijn ouderlijk huis aangekomen. Moeder moest werken en vader kon elk moment thuis komen. Hij pakte een velletje papier en begon snel in enkele seconden wat te tekenen.
-‘Dat mag jij hebben opa, berg het maar op. Het gaat over het begin van alles.’

het begin

Ik vouwde het op en borg het op. Daar was papa. Deze tilde hem op en hij lachte van plezier. Hij voelde zich geborgen. Nog maar pas vijf jaar. Hij staat nog bijna aan het begin van alles. Hij lacht, en ook het leven lacht hem tegemoet. Net zoals in ons aquarium de kikkervisjes zich uit het dril losmaken en steeds enthousiaster gaan zwemmen.

kikkerdril

-‘Opa, je moet niet je treinpet vergeten als we naar het sterrenmuseum gaan!’
Ja, we gaan binnenkort weer naar het begin van alles.

Over Pieter Simons

Docent muziektheorie. Interesses: geschiedenis algemeen, kunstgeschiedenis, lokale geschiedenis, muziek en muziektheorie, filosofie, astronomie, fotografie, natuur, wilde bloemen. En daarnaast allerlei maatschappelijke dingen als onderwijs en opvoeding
Dit bericht werd geplaatst in autisme, pedagogiek en onderwijs en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

7 reacties op Het begin van alles

  1. Mirjam van Dootingh zegt:

    Ha Pieter,
    Ik heb weer genoten van je mooie, liefdevolle tekst over je kleinzoon!

    Liked by 1 persoon

  2. dick zegt:

    Wat mooi.

    Liked by 1 persoon

  3. Theo Meeuws zegt:

    Prachtig!

    Liked by 1 persoon

  4. Ria vossen-wognum zegt:

    Ontroering komt bij me op .zo prachtig hoe jij kijkt naar dit byzondere unieke mensje waar we zoveel van kunnen leren door zijn oogjes en beleving.

    Like

  5. Anoniem zegt:

    Dat is een prachtig verslag Pieter, en jij kent je kleinzoon beter dan wie ook naast zijn ouders! Het is een heel bijzonder jongetje en wij blijven ons verbazen. Maar die andere twee zijn ook heel speciaal en we houden van alle drie.

    Like

Laat een reactie achter op Anoniem Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.