Categorie archief: Geschiedenis

De Goudse Glazen

In Gouda staat de langste kerk van Nederland, de Sint Jan, omgeven door smalle straatjes. De kerk is enigszins ingeklemd tussen de omringende bebouwing. Dat in tegenstelling tot het stadhuis dat midden op de Markt staat, daar kun je omheen … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

Sequentia, muziek van de vroege middeleeuwen

Een ensemble dat zich al vroeg intensief ging bezig houden met met het interpreteren van heel oude Middeleeuwse muziek is “Sequentia”. Dit ensemble werd in 1977 opgericht door Benjamin Bagby en Barbara Thornton. De laatste overleed helaas al in 1998, … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, recensie | Tags: , , , | 1 reactie

Behandeling van zieken op het platteland in de zeventiende en achttiende eeuw

Over het verzorgen van zieken en over het vak van chirurgijn in de steden, in de periode voor 1800, weten we vrij veel. Veel minder bekend is hoe het er op het platteland aan toe ging. Ik heb wat dingen … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , | 1 reactie

Dorpjes in de Gers in Frankrijk

Een week bij familie in Zuid-Frankrijk met niet al te warm weer leende zich voor het bezoeken van een aantal dorpen en steden, in sommige waren we nog niet eerder geweest. De streek was in de Middeleeuwen belangrijk vanwege twee … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Een verborgen Maastrichtse schat

Twee Byzantijnse kruisrelieken van de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Maastricht Hoe zijn twee uitzonderlijk kostbare relieken terecht gekomen in de OLV-kerk van Maastricht en daar uiteindelijk ook weer uit verdwenen? In 1939 heeft M. Thewissen er een proefschrift over geschreven. Veel was … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Normandisch Paasspel

Wat is dat alweer een tijd geleden! Ik heb het over de tijd van het begin van de geleidelijke teloorgang van het Rijke Roomse leven. Na het Tweede Vaticaanse concilie veranderde er van alles. Wat eerder een doodzonde was mocht … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, theater | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Ootmarsum en het Springendal

In november 2020 waren we al een keer een weekend in een hotel in Ootmarsum. Dat smaakte naar meer. Nu waren we een midweek in een appartement midden in de stad. Het was bitterkoud, het waaide veel en soms ook … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, natuur | Tags: , , , , | 5 reacties

Torquato Tasso en Claudio Monteverdi in 1590

Wat lijkt het alweer lang geleden dat we wandelden in de bergen. Genietend van het geluid van beekjes en de geuren in de frisse alpenlucht. Oostenrijk en Noord-Italië waren in het verleden favoriet. Vooral omdat je van daaruit ook nog … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Weerribben

Afgelopen weekend waren we in delen van Drenthe en Overijssel. Bij Frederiksoord volgden we de monumentenroute. Aan de hand van allerlei nog bestaande gebouwen uit de negentiende en twintigste eeuw kregen we een beeld van wat er in die tijd … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, natuur | Tags: , , | 1 reactie

Josquin Desprez en Ferrara

In België was er enkele jaren geleden een verkiezing voor de grootste Belg aller tijden. Een van de genomineerden was Josquin Desprez. Maar net als in Nederland wordt eerder een wielrenner als Eddy Merckx dan een beroemde componist uit de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Ode an die Freude

Beethoven in 1823. Schilderij gemaakt door Ferdinand Waldmüller. Het portret is in de tweede wereldoorlog verloren gegaan. In de tijd dat Ludwig van Beethoven bezig was met zijn laatste symfonie was hij niet alleen stokdoof, maar had hij ook veel … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Een raar, onbestemd gevoel

Welk gevoel overheerst: hoop of hopeloosheid? Ik las enkele artikelen in het nieuwe jaarboek van Rura, de historische vereniging van Roermond. Ik zag veel parallellen met gebeurtenissen die plaats vonden aan het einde van de negentiende eeuw met dingen uit … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , , , , | 1 reactie

Vuurwerk en Draak Steken

In de negentiger jaren waren we tijdens een vakantie in Zwitserland. Men maakte zich in het betreffende kanton sterk om al het vuurwerk in de zomer in de ban te doen. Het vuurwerk in augustus heeft daar een lange traditie. … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , , , , , | 1 reactie

Kasteel Vaeshartelt en de wereld van Petrus Regout

Ben je in een hotel al een keer de naam Sphinx tegen gekomen? Dat zou me niet verwonderen. De naam Sphinx staat namelijk op al wat ouder, maar mooi en degelijk sanitair. Ik zag het in hotels maar ook in … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , | 3 reacties

De gouden decennia der stad Maastricht

In de laatste helft van de twaalfde eeuw zijn er een aantal uitstekende kunstenaars aan het werk in Maastricht. Van daaruit werken ze tot in Utrecht. Maar het duurt tot ongeveer 1470 voordat Maastricht zijn oude faam van kunstenaarsstad weer … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Romaans beeldhouwwerk in Keulen

Keulen heeft veel Romaanse kerken. Ik ken eigenlijk geen enkele plaats waar er meer te zien zijn. De Romaanse periode loopt globaal van 900 tot 1200, en in sommige steden kun je nog enkele decennia daar bij trekken. In die … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De aanbidding van de Drie Koningen in Keulen

In de katholieke kerk worden nog steeds op veel plaatsen relieken vereerd. Het denken aan een heilige maakt dat gelovigen in een soort trance kunnen raken en zo tot een gebed komen.  Ik kan me van alles voorstellen bij een … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , , , | 2 reacties

Trier in de middeleeuwen

Aan het einde van de vijfde eeuw was er niets meer over van het ooit zo bruisende stadsleven in Trier en was het aantal inwoners dramatisch gedaald. Maar we zien desondanks nog steeds op lijsten de namen van bisschoppen die … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

Trier in de Romeinse tijd

Korte tijd geleden waren we in Trier. Een stad waar veel over te vertellen valt. In dit artikel beperk ik me voornamelijk tot “Trier in de Romeinse tijd”, wat overigens waarschijnlijk ook de belangrijkste periode was voor de stad. Gedurende … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , | 2 reacties

De verering van de heilige Ursula in Roermond

In 2002 en in 2013 zijn er twee afzonderlijke vondsten gedaan in de Munsterkerk van Roermond. De eerste vondst was op de zolder van de sacristie. Blijkbaar had nog nooit iemand daar gekeken. Er lag een schat aan relikwieën die … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , | 1 reactie

Het dubbelgraf in de Munsterkerk van Roermond

Het is dit jaar precies 800 jaar geleden dat de Munsterkerk van Roermond werd ingewijd. Zeven jaar nadat de stad verwoest was door Otto IV van Brunswijk. Dit omdat Gelre Frederik II, diens tegenstrever, had gesteund bij het verwerven van … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , | 3 reacties

Een eeuwigdurende kalender

In Padua en Venetië zag ik in het verleden klokken die mijn aandacht trokken. Ik noemde het astrologische klokken, alhoewel astrologie soms hooguit een opvallend aspect was van het instrument. Op die klokken was veel meer te zien dan de … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, Geschiedenis | Tags: , , , , , | 2 reacties

Leonardo da Vinci en Josquin des Prez

Dit portret schilderde Leonardo da Vinci in Milaan en het vermoeden bestaat dat hij hier Josquin des Prez heeft afgebeeld. Wie was de beste kunstschilder die er rond 1500 leefde? En wie was toen de beste componist? Ik zeg Leonardo … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , | 2 reacties

De heilige Anno en de heiligen van nu

Stel dat bisschop Eik zou besluiten om prinses Amalia te ontvoeren en vervolgens het koninklijk huis zou afpersen om vervolgens Amalia volgens goed Rooms recept op te gaan voeden. Je kunt het je niet voorstellen maar enigszins vergelijkbare praktijken kwamen … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Rooms-Duits keizer Heinrich IV

De tweede helft van de elfde eeuw was een tijd van kerkelijke hervormingen in gebieden die tot het Rooms-Duitse rijk behoorden.  Het was het begin van de investituurstrijd en het begin van de steeds groter wordende macht van het pausdom. … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , | 1 reactie

Nederig

Ik was 12 jaar en zat in de brugklas in Roermond. Zes dagen in de week (ja ook de zaterdagmorgen!) gingen we fietsen vanuit Swalmen, vijf kilometer heen, vijf kilometer terug. Dat was geen probleem maar In januari werd het … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Auschwitz

Morgen is het 75 jaar geleden dat concentratiekamp Auschwitz werd bevrijd. Een bijzonder indringend muziekstuk waar ik aan moest denken schreef Schönberg in 1947-48. Schönberg, zelf ook jood, was zich op een gegeven ogenblik intensief bezig gaan houden met de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij, muziek | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Johannes Ciconia en Johannes de Lymburgia

De periode tussen 1350 en 1450 noemt men soms de zwarte eeuw. Het was de tijd van de zwarte dood (de pest), de Frans-Engelse oorlog en de conflicten rond het pausdom. Van 1309-1376 was het pauselijk hof verplaatst van Rome … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Een koninklijk huwelijk in Maastricht

Het is zaterdag 19 mei 1214. En het is groot feest in Maastricht! Veel hoog bezoek had men eerder die week al moeten onderbrengen. De proost van de Servaas is er nu helemaal klaar voor. Er is genoeg te eten … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , | 4 reacties

Het Bergportaal van de Servaaskerk

In 1214, bij de voltrekking van het tweede huwelijk van Otto IV, werd het nieuwe portaal van de Servaaskerk waarschijnlijk voor het eerst officieel in gebruik genomen. Het wordt het Bergportaal genoemd, omdat het zuid-westelijke deel van de kerk tegen … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , | 2 reacties

Malinconia

De Litouwse componist Ciurlionis, over wie ik eerder schreef, heeft niet meer mogen meemaken dat zijn land na de eerste wereldoorlog onafhankelijk werd. Ciurlionis stierf in 1911 en toen was zijn land nog een onderdeel van Rusland. Een generatiegenoot was … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Missa Solemnis

In 1815 vindt het Weens congres plaats. Graaf von Metternich zit de vergaderingen voor, alle hotemetoten van Europa zijn bij elkaar om de nieuwe toestand te bespreken nadat Napoleon voorgoed is verslagen. Zoals bekend wil men vooral af van het … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , | Een reactie plaatsen

Allerzielen en de sleutel van Servaas

Vandaag is het Allerzielen, de dag dat in de Rooms-Katholieke kerk onze overleden geliefden herdacht worden. In de meeste culturen van de wereld zijn de mensen er van overtuigd dat overledenen nog op een of andere manier aanwezig zijn bij … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Onze voorouders

Gisteren was ik in het Gallo-Romeins museum in Tongeren. Dit museum, 16 km buiten Maastricht in Belgisch Limburg, stond al heel lang op mijn verlanglijstje. Het staat midden in het prachtige historische centrum van de stad, vlakbij de gotische Onze-Lieve-Vrouwe … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , | Een reactie plaatsen

Wat maakt de Servaaskerk van Maastricht uniek?

Een collega vroeg me laatst: het valt me op dat je vaak kerken vergelijkt met de Servaaskerk van Maastricht. Nu valt dat wel mee denk ik, maar ik doe dat al snel als het over Romaanse kerken gaat. Immers de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , | 1 reactie

Toulouse en de kerk van Saint-Sernin

In een boek over Romaanse kunst zal ongetwijfeld een foto staan van de “Saint-Sernin”, een kerk in Toulouse. Afgelopen maandag heb ik deze kerk bezocht. En tegelijk heb ik nog enkele andere dingen in de stad gezien. De kerk is … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , , | 3 reacties

Henric van Veldeke en zijn muziek

Onze eerste minstreel Henric van Veldeke, geboren nabij Hasselt in Belgisch Limburg, was in de tweede helft van de twaalfde eeuw een erudiet persoon en nog lang diende hij andere minstrelen tot voorbeeld. Hij kende naast het Nederlands van die … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, taal | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

Druskininkai en de erfenis van het Sovjettijdperk

In het boek Baltische zielen van Jan Brokken lezen we op pagina 194: ‘De Sovjetautoriteiten zagen het initiatief met lede ogen aan. Čiurlionis had aan de wieg gestaan van het nationale culturele reveil in Litouwen. Hij was in het Litouws … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Vilnius

Om een idee te geven hoe de samenstelling van de bevolking in de stad Vilnius de laatste honderd jaar veranderde laat ik een aantal cijfers zien: In 1897, onder Russisch bestuur, sprak 40% van de bevolking als hoofdtaal Jiddisch, 30,1% … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , | 1 reactie

Litouwen

Een tocht met de auto naar Litouwen voert je ook door Polen. Daar hadden we dan ook twee halteplaatsen, we stopten onder meer bij Warschau. De taal in die landen is niet dezelfde, maar de mensen van Litouwen kunnen vaak … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

De muziek van Ciurlionis

Beethoven trok zich steeds meer in zijn eigen innerlijke wereld terug door zijn doofheid. Dat was bij hem een wonderlijke, rijke en in veel opzichten vernieuwende wereld. Bij tijd en wijlen was hij depressief, zoals ook uit zijn brieven blijkt. … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , | 4 reacties

Fugetta

Een Fugetta is een kleine fuga. Maar wat is een fuga? Als je klassieke muziek studeert op een conservatorium dan leer je dat. Zo las ik dat de Litouwse kunstschilder en componist Čiurlionis in 1901 en 1902 compositieles en contrapuntles … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , , , , | 3 reacties

Ciurlionis

De meest bejubelde componist van Litouwen is Mikalojus Konstantinas Čiurlionis. Op de klassieke zender in dat land zijn voortdurend stukken van hem te horen. Hier is dat niet zo. Hoe kan dat? De vader van Čiurlionis was organist in Druskininkai. … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , | 5 reacties

Langs Gein en Vecht

Er is weer een mooie route bijgekomen in de inmiddels al bijna historische reeks “van station naar station”. Drie nieuwe routes stonden er in het laatste magazine “Spoor” van de NS, eentje ging er van Abcoude naar Weesp. Wat zagen … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, natuur | Tags: , , , , , | 2 reacties

De blik naar boven

Door de moeder van mijn schoonzoon werd ik attent gemaakt op een podcast van Marjolijn van Heemstra. Zij vertelt over de toenemende lichtvervuiling in Nederland en spreekt hierover met verschillende mensen. Haar verhaal is uit mijn  hart gegrepen. Nu las … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , , , | 3 reacties

Galla Placidia

In Ravenna staat een zeer oude kerk uit de vijfde eeuw die gewijd is aan het heilige kruis, de Santa Croce. Er zijn meer kerken met die naam, de beroemdste zijn die in Jeruzalem en die in Rome. De kerk … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

Astrologische klokken

In met name Padua en Venetië kun je op diverse plaatsen klokken zien die niets met de “gewone” tijd te maken lijken te hebben. Het zijn astrologische klokken. Soms kun je ze duidelijk interpreteren. Ze zijn allemaal in de zestiende … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

De Universiteit van Padua

Padua is een stad waar je met gemak meer dagen voor kunt uittrekken als je geïnteresseerd bent in historische pleinen, gebouwen of in kunst. De basiliek van de Heilige Antonius is een must. Daarnaast is er natuurlijk de beroemde Scrovegni … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , | 12 reacties

Monteverdi en het hof van Ferrara

Bij de dood van Baldesar Castiglione in 1529 liet keizer Karel V weten dat voor hem deze persoon een van de meest verfijnde mensen was geweest die hij gekend had. Waarschijnlijk had hij alleen maar diens boek gelezen, “het boek … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Het valkenboek van Frederik II

Rond 1600 schrijft de Britse filosoof Francis Bacon dat de natuur niet moet worden opgevat als een gecodeerde boodschap van God. De natuur heeft geen gecodeerde boodschap. Echte kennis vind je door goed te observeren en te experimenteren. Zelfs Aristoteles, … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis | Tags: , , , , , , | 3 reacties