Gevoel en verstand

Als een kind geboren wordt voelt het van alles en dat wordt ook onmiddellijk hartstochtelijk geuit: heb je pijn, heb je honger, staat de zon in je gezicht: je gaat huilen, huilen of je leven er van af hangt. Als het kindje ouder wordt snapt het steeds beter dat bepaalde gevoelens vervelend zijn maar dat daar weinig aan te doen is. Soms is het gewoon erg warm bijvoorbeeld. En je hebt geen zin in opruimen, dan ga je niet huilen maar je moppert hooguit even of denkt “shit” en gaat het doen in de wetenschap dat dat erbij hoort. Zo gaat het verstand het gevoel steeds meer beïnvloeden.

Bij mensen met autisme werkt dat anders. In ieder geval bij mijn kleinzoon van zeven jaar. Gevoel en verstand blijven hardnekkig een eigen leven leiden. Hij weet dat als je jarig bent dat je dan cadeautjes krijgt. Dat geeft een fijn gevoel. Van de gedachte aan een cadeau wordt hij blij. Zijn broertje werd vijf jaar en kreeg cadeautjes, er werd voor hem gezongen. Wat is dat vreselijk oneerlijk: hij wilde ook cadeautjes! Je probeert het hem uit te leggen, van te voren al: hij luistert aandachtig, lijkt ook alles te begrijpen, maar toen zijn broer van de andere grootouders cadeautjes kreeg was hij boos en moest hij huilen: hij wilde ook cadeautjes. Ook als hij zelf een keer een cadeau krijgt dat hem niet interesseert dan begint hij te gillen en is hij boos. De gevoelens van de gevers doen er niet toe. Hij is dan een en al gevoel en emotie en moet en zal dat uiten. Tot wanhoop van zijn ouders.

Hoe ga je daar als opvoeder het beste mee om? Natuurlijk blijf je het hem ook uitleggen, maar nog belangrijker is het om iets te doen met dat gevoel van hem. Hij mag best even huilen, maar hij moet er niet in blijven hangen, dus al snel afkappen. Beslist zeggen: “stoppen!” Dat helpt en dan onmiddellijk vriendelijk doch beslist de emotie verplaatsen naar een andere positieve emotie, iets dat hij leuk vindt of graag doet. Gisteren bij de picknick nam ik hem mee naar het strandje en ging met hem een kasteel bouwen. Daar had hij het al even eerder over gehad, welnu: dit was dan het moment om dat te gaan doen. En gelukkig: het werkte, hij ging mee en we gingen bouwen, het werd snel weer een uitgebreide fantasie van hem waarin hij zich helemaal kwijt kon. Tot een enorme stortbui met windvlagen roet in het eten gooide. Ik had het nog over de organisatie van het reddingswerk maar toen was de regen al zo hard dat we echt moesten vluchten.

Het was al snel daarna weer mooi weer. We waren naar een gelegenheid toe gereden, er was een springkussen. En er waren meer kinderen. Meer dan een half uur heeft hij lekker uitbundig gesprongen, hij straalde een en al blijdschap uit. Maar ook daar kwam uiteraard een einde aan. De meeste mensen kwamen van ver en wilden weer naar huis. Dus we gingen naar de auto. Dat wilde hij niet. Ik was nog bij het springkussen en kondigde aan: nog vijf minuten. Nog steeds wilde hij niet. Nu was ik onverbiddelijk. ‘Aan alles komt een einde, dat hoort erbij. En nu gaan we naar huis’. Zijn broertje en neefje kwamen onmiddellijk en toen kwam hij dan ook maar. En daarna volgde dan onverbiddelijk het eeuwige afscheid nemen van alle opa’s, oma’s, tantes. ‘Ik ga je missen’. Natuurlijk is dat zo, hij vindt het allemaal nu veel te gezellig. Maar ook dat hoort erbij. Gelukkig bleven de enorme huilpartijen nu uit. Zonder veel discussie en na enkele knuffels werd er vertrokken. Ik denk dat hij na thuiskomst is gaan tekenen of orgel is gaan spelen.

Ik denk op dit moment gelijk al weer een beetje weemoedig aan hem. Hij had net een nachtje bij ons geslapen. Alles is bij hem zo puur. Blijdschap en verdriet. Maar dat verdriet gaat vaak ten koste van anderen, in dit geval ten koste van de blijdschap van zijn jarige broer. Die het trouwens aardig goed snapt. Toen de oudste zei: ‘Mag ik met jouw speelgoed spelen?’ antwoordde hij zonder enige aarzeling: ‘natuurlijk!’ Omgaan met dit alles blijft voor broer, zus, ouders en andere opvoeders lastig. Maar die ochtend nog was hij zijn land Solor gaan inspecteren, als bisschop. Er was een tractor bezig met riet te maaien. Dat gebeurde uiteraard in opdracht van de bisschop en de knecht werd vriendelijk begroet. Er ontstond weer een mooi breed pad, net zoals de bisschop dat wilde. De opdracht werd goed uitgevoerd. En bij de zee waaide het, maar het strand lag er goed bij.

Over Pieter Simons

Docent muziektheorie. Interesses: geschiedenis algemeen, kunstgeschiedenis, lokale geschiedenis, muziek en muziektheorie, filosofie, astronomie, fotografie, natuur, wilde bloemen. En daarnaast allerlei maatschappelijke dingen als onderwijs en opvoeding
Dit bericht werd geplaatst in autisme en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Gevoel en verstand

  1. nelyspijker zegt:

    Wat een schitterende foto, als een verhaal.Verzonden vanaf Samsung-tablet.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.