De orgeldocent was een beetje te laat, Gijs en ik bleven wachten in de St. Janskerk van Gouda. Het was vier uur, er waren nog wat museumbezoekers. Een aantal mensen keek om zich heen terwijl ze intussen luisterden naar een toelichting op de bezienswaardigheden via de audiotour op hun koptelefoon. Een ander groepje toeristen stond achterin de kerk. Deze mensen keken vol belangstelling omhoog naar het orgel.

Gijs zag hen staan en liep op ze af.
-‘Dit is het Moreau orgel, gemaakt door Jacob François Moreau. Dat was een Vlaamse orgelbouwer. Het orgel is gebouwd in 1736. Behalve het fraaie front zie je ook het mooie houtsnijwerk. Dat hebben wel meer orgels natuurlijk, maar bij dit orgel is dat wel extra mooi. Kennen jullie trouwens de Krimpenerwaard?’
Een man die deze vakkundige toelichting met toenemende verbazing beluisterde antwoordde:
-‘Nee die ken ik niet. Daar ben ik nog nooit geweest.’
-‘Dat is jammer. In de Krimpenerwaard daar staat namelijk een orgel dat nog groter is. Ook een barok orgel, een orgel uit 1729. Dat is het Milo-orgel. Het staat in Schoonhoven. En het heeft maar liefst vier manualen!’
Ik begon alles een beetje gênant te vinden en het gevoel te krijgen: ‘hier hoor ik niet bij’.
-‘Kom Gijs, ik denk dat jouw les nu zo gaat beginnen. Laten we maar vast weer naar de balie lopen.’

We liepen naar de balie en even later kwam zijn docent er aan. Ik schoot hem aan en vroeg of ik hem nog even kon spreken. Gijs zat intussen al achter het orgel en begon gelijk te spelen. Ik kon dus vrijuit praten en vertelde van de problemen met noten lezen, dat het steeds moeilijker werd om hem daarvoor te motiveren. Maar dat hij gelukkig wel graag orgel bleef spelen. Gerben begreep het onmiddellijk en stelde voor om de stukjes van Organo Pleno op een nog wat lager pitje te zetten. Ik voegde er aan toe dat ik hem daarnaast aparte oefeningen kon geven, oefeningen die makkelijk waren, maar uitsluitend gericht op het lezen van noten.

De les verliep vrij moeizaam. Intussen praatte Gijs honderduit over zijn eigen orgel met vier manualen. Toen gingen ze weer duo spelen, nu niet op twee orgels maar op twee manualen. Gerben speelde iets en daar moest Gijs op inhaken. Ik luisterde een tijdje. Het laatste stukje van hun improvisatie heb ik opgenomen.

Op onderstaande opname hoor je eerst hoe ik eerder op die dag met hem nog een keer een muziekstukje doornam dat hij had opgekregen, een muziekstuk uit de orgelmethode. Dat ging dus van geen meter. Toen zei ik:
-‘ga deze bas nu eens studeren, dan zal ik het opnemen, dan kun je zelf terug zien hoe je studeert. En misschien gaat het dan wat beter.’
Er was inderdaad iets meer focus. Maar tegelijk zie je hoe moeilijk hij dit vindt en vooral ook hoe hij zich totaal niet kan focussen. Ik heb deze opname gecombineerd met de passage die ik opnam in de St. Jan, het slot van het duo-spelen met zijn docent. Gijs vond dit laatste duidelijk weer erg leuk trouwens! Ik zat achteraf en kon niets zien, maar wel alles horen. Ik heb daarom maar wat foto’s als achtergrond erbij gezet. Foto’s die ik maakte september 2019, op “Open Monumentendag.” Toen kwam Gijs voor het eerst in aanraking met een kerkorgel. Diezelfde dag maakte hij ook een tekening.

De volgende dag gaf ik hem het velletje met de oefeningen met noten lezen dat ik had gefabriceerd. Hij moest de notennamen erbij zetten en daarna spelen wat er stond. Het ging wonderbaarlijk snel en ik prees hem uitvoerig! De bedoeling is dat hij nog vier van die oefeningen maakt, elke dag eentje. Daar gaan we dan een aantal weken mee door, elke week een nieuw vel en steeds iets moeilijker. Ik hoop dat dat gaat werken!

Mijn schoonzoon, de vader van mijn drie kleinkinderen was de volgende dag jarig. Merlijn en Roosmarijn, broer en zus van Gijs, gingen een cadeautje knutselen. Vol enthousiasme! Gijs vindt slechts twee feesten leuk: dat is Sinterklaas, want dan krijgt iedereen cadeautjes, en zijn eigen verjaardag, want dan krijgt hij zelf cadeautjes. Maar verjaardagen van anderen vindt hij vreselijk, die zijn oneerlijk. Alleen de jarige krijgt dan namelijk cadeautjes. Uiteindelijk wilde hij zijn vader dan toch nog wel een soort cadeau geven. Hij bouwde bij ons in de huiskamer een immens orgel met zelfs een “zolderwerk” en een “wolkenkrabberwerk”. Het geval was zo hoog en wankel dat het elk moment om kon donderen. Toen het klaar was maakte hij een filmpje van het bouwsel en sprak tijdens zijn opname een toelichting in. Hij begon met te zeggen dat het een cadeau was voor zijn vader! Ik wist niet wat ik hoorde. Daarna volgde de uitgebreide bespreking van het  orgel met zijn vier manualen. Het filmpje, gemaakt op de telefoon van mijn vrouw, werd de volgende dag als cadeau naar zijn vader gestuurd.

Ik bracht alle kindjes na het eten weer naar huis. Hun vader was er maar moest uit beeld zodat de jongste twee hun cadeau konden verstoppen. Samen met Gijs liep hij naar boven. Even later was papa weer beneden en gaf zijn aandacht aan de jongste twee, Gijs was nog boven. Maar er klonk vanuit de bovenverdieping geschreeuw en gehuil. O jee, zou zijn Milo orgel kapot zijn? Ik ging maar eens kijken. Nee. Gijs was boos en verdrietig omdat hij geen cadeautjes kreeg en zijn vader wel. Hij keek zo intens verdrietig. Ik zei niets, alleen: “Och Gijs.” Hij kroop tegen me aan en ik aaide hem over zijn bol. Hij keek me recht aan met zijn betraande ogen en ik zag aan hem hoe moeilijk hij het er mee had. Ik deed niets anders dan hem zachtjes strelen en tegen me aan trekken. Ik merkte hoe hij kalmeerde. Toen stond hij op en ging achter het Milo orgel zitten. Even later was hij aan het spelen. Ik maakte een foto, net tijdens het moment dat hij registreerde.
‘Mag ik kijken opa?’
Ik liet hem de foto zien.
-‘Die is mooi, die ga ik naar papa sturen!’
-‘Waw’, dacht ik.
Hij maakte een onderschrift erbij en stuurde hem via Whatsapp naar zijn vader. Hij ging weer op de orgelbank zitten.
-‘Zal ik een filmpje maken als je speelt?’
-‘Ja, dat is goed’

Hij begon te spelen op het Milo-orgel met zijn vier manualen. Tijdens het spelen registreerde hij regelmatig vakkundig. Ik zag een intens gelukkige jongen. Ja wat wil je, als je organist bent van het grootste orgel van de Krimpenerwaard!