Categorie archief: Geschiedenis

Het valkenboek van Frederik II

Rond 1600 schrijft de Britse filosoof Francis Bacon dat de natuur niet moet worden opgevat als een gecodeerde boodschap van God. De natuur heeft geen gecodeerde boodschap. Echte kennis vind je door goed te observeren en te experimenteren. Zelfs Aristoteles, … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis | Tags: , , , , , , | 3 reacties

Scheiding van kerk en staat

Prinses Irene moest afstand doen van haar koninklijke rechten toen ze over ging naar het katholieke geloof. Dat was nog in de zestiger jaren van de vorige eeuw. Van Maxima werd  al niet meer geëist dat ze hervormd zou worden.  … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , , , , | 5 reacties

Paus Gregorius IX en keizer Frederik II

In de Maasgouw deel 1 van 2019 staat een artikel van Jaap van Moolenbroek over een pauselijke oorkonde uit 1228. De oorkonde is bestemd voor een of meerdere kloosters van de Dominicanen. Wat staat er op? Als een klooster zich … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , , , | 6 reacties

Pasen en de maan

Al in de vroege oudheid, in de vierde eeuw na Christus, is afgesproken dat Pasen zou vallen op de eerste zondag na de eerste volle maan in de lente. Hier hoort veel symboliek bij, zoals het feit dat de volle … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, Geschiedenis | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Politeia

In dit schilderij van Rafael, de school van Athene, zien we centraal de filosoof Plato lopen en met opgeheven arm naar boven wijzen, naast hem zijn leerling Aristoteles die naar voren wijst. Hoewel beide wijsgeren wiskunde, meetkunde en astronomie belangrijk … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, maatschappij, muziek | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

De basis van het Italiaans en het afschaffen van het Nederlands

Waarom spreken de mensen in Italië niet Frans?  Het had zomaar gekund. In de elfde en twaalfde eeuw sprak men aan het hof van Palermo Frans. De andere talen in het koninkrijk Sicilië, dat zich uitstrekte in Zuid-Italië tot voorbij … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, taal | Tags: , , , , , , , , | 5 reacties

Cinquecento

Cinquecento is de naam die de Italianen geven aan de zestiende eeuw. Cinquecento is ook de naam van een vocaal ensemble van vijf mannelijke zangers die a capella muziek uit die eeuw vertolken. Ze zijn deze week in Nederland en … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , | 3 reacties

Internationaal ruimtestation ISS

In 1957 werd de Russische spoetnik gelanceerd en hij draaide als eerste kunstmaan om de aarde. De Amerikanen volgden een jaar later met de Explorer, en snel waren er nog meer, ook Russische kunstmanen. Toen  In 1960 de Echo 1 … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, Geschiedenis | Tags: , , , | 1 reactie

Tachtigjarige oorlog

Wie is de grootste en belangrijkste Spaanse koning in de Spaanse geschiedenisboeken? Dat is Philips II. De koning die door veel Nederlanders juist gezien wordt als de grootste schurk aller tijden, de man die Alva op ons afstuurde. Maar in … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Nubië

De Nijl is de levensader van met name landen als Soedan en Egypte. Vanaf een bepaald punt in het huidige Egypte naar het zuiden waren er een aantal plaatsen met grote stroomversnellingen in de Nijl. Schepen konden daar niet zomaar … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, recensie | Tags: , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Jan van Steffeswert

Het Bonnefantenmuseum van Maastricht heeft naast een collectie moderne kunst vooral ook een grote collectie middeleeuwse kunst. Meerdere zalen met vooral veel houten beelden uit de vijftiende en zestiende eeuw vallen daarbij op. De meeste kunstenaars van die werken zijn … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , | 6 reacties

Sint Sebastiaan

In Gent is er een Sebastiaangilde dat nog steeds boogschutterswedstrijden organiseert. De heilige Sebastiaan is de patroonheilige van de boogschutters. Als Romeins soldaat die Christen bleek te zijn is hij in de derde eeuw na Christus de marteldood gestorven. Hij … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

Democratie

In Athene, waar een soort democratie was ontstaan rond 500 voor Christus, ging ruim honderd jaar later de filosoof Plato nadenken over de ideale staatsvorm. Blijkbaar was het niet vanzelfsprekend dat deze democratie de ideale vorm was. Er waren toen … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , , | 1 reactie

Brood en spelen

In het boek “de wereld vóór God” beschrijft Kees Alders in een klein hoofdstuk het ontstaan van de democratie in Athene, ongeveer 500 voor Christus. Griekenland dreigt veroverd te worden door de Perzen die inmiddels het grootste rijk ter wereld … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

De aankondiging van de komst van Christus bij de Sibylle van Perzië en bij Orlando di Lasso

Dit jaar begint de advent op zondag 2 december, dus over ruim een week. In de advent wordt in Christelijke kringen uitgekeken naar de komst van de geboorte van Jezus Christus, de aangekondigde verlosser. Zijn komst is in de bijbel … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

Iran, bakermat van onze beschaving

Wie heeft de afgelopen jaren de verschillende afleveringen van “Onze man in Teheran” van Thomas Erdbrink gezien? Het programma vertelt veel over de huidige cultuur en de veranderingen die er in Iran plaats vinden. Je kunt via NPOstart alle afleveringen … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, kunst, maatschappij, recensie, taal | Tags: , , , , , , , , , , , , | 3 reacties

Einde eerste Wereldoorlog

Gisteravond bij “de Wereld draait door” merkte Peter Vandermeersch op hoe weinig aandacht er in Nederland was voor het herdenken van het einde van WO I.  Waarom zou je ook: Nederland was in die tijd neutraal, het land was niet … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Sibylla van Ancerra

Monteverdi schilderde het verdriet van Orpheus, van Arianne of dat van Penelope. Purcell dat van Dido. Maar eigenlijk verbleken de levens van deze mythische figuren bij het verhaal van koningin Sibylla. Op een gegeven moment is haar lijden uitzichtloos. Misschien … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Franciscus van Assisi

Cimabue, portret van Franciscus van Assisi. Binnen twee jaar na zijn dood in 1226 werd Franciscus van Assisi heilig verklaard. En binnen enkele tientallen jaren was de door hem gestichte kloosterorde al verspreid over een groot deel van Europa. Kijken … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , | 4 reacties

Maria Laach

In de Eifel zijn in het verleden veel vulkanen actief geweest. Als je het “Vulkanpfad” volgt krijg je een buitengewoon leerzame toelichting midden in de natuur: zowel de vulkanische activiteiten maar ook de latere ontginningen van basalt en tufsteen worden … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, natuur | Tags: , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De visioenen van Zacharias in de Hortus Deliciarum

Twee grote platen in dit boek uit het einde van de twaalfde eeuw gaan over de visioenen van Zacharias. Deze platen zijn nagetekend door Herrad von Landsberg of iemand die het deed in opdracht van haar. Ze zijn nagetekend van … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , | 1 reactie

Het iconografische programma van het koor van de Servaaskerk van Maastricht in de twaalfde eeuw

Oogverblindend mooi moeten de schilderingen zijn geweest in de Servaaskerk. Begin dertiende eeuw lezen we een ooggetuigenverslag bij Oskar von Wolkenstein. Hij roemt de Maastrichtse schilders naast die van Keulen als de beste van Europa.  “Als uns diu âventiure gieht, … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , , , | 15 reacties

Petrus Venerabilis

In de Auvergne ligt een eind ten zuid-oosten van Clermont Ferrand het plaatsje Sauxillanges. In 944 vestigden zich daar in de pas opgerichte abdij Cluniacenser monniken. Een deel van deze abdij staat er nog. Foto gemaakt door Meria Geoian – … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , , , , , , | 3 reacties

Herrad von Landsberg

Wie heeft er ooit gehoord van abdis Herrad von Landsberg? Bijna niemand vermoed ik. Ik kende haar tot voor kort ook niet. Ten onrechte, want zij was een zeer opmerkelijke vrouw. Zij leefde in dezelfde tijd als een andere beroemde … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , | 7 reacties

Fort Liberia

In de vakantie waren we een tijd in de Pyreneeën in het gebied Conflent. In dit deel van Frankrijk spreken veel mensen behalve Frans Catalaans, en alle plaatsnamen staan er zowel in het Frans als in het Catalaans. Hoe is … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , | 4 reacties

De abdij van Saint-Martin-du-Canigou

In het zuid-oosten van de Pyreneeën kun je vanaf het voormalige graafschap Conflent vanuit verschillende punten in de verte de hoogste top zien: de Pic du Canigou. Kom je dichterbij dan wordt het landschap steeds ruiger. Ten noorden van de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , | 4 reacties

De abdij van Saint Michel de Cuixa

Karel de Grote droomde er van om een groot Christenrijk te stichten. Een van de manieren om dat voor elkaar te krijgen was om overal abdijen te stichten. Dit moesten tempels van Christelijke deugd en wijsheid worden van waaruit de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , | 4 reacties

Afscheid van professor Berkvens

Meer dan dertig hoogleraren in gepaste kledij omringden Professor Berkvens bij zijn afscheidsrede vrijdagmiddag in de aula van de Universiteit Limburg op de Minderbroedersberg in Maastricht. In dat gebouw was ik nog nooit geweest. In Maastricht zijn veel historische gebouwen … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Heiligdomsvaart

foto van http://www.katholiekforum.net Op TV waren onlangs beelden van de Heiligdomsvaart in Maastricht te zien. De Heiligdomsvaart is het evenement waarbij eens in de zeven jaar relieken in processie door de stad worden gedragen, onder meer de vergulde noodkist met … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap

De periode in de Europese geschiedenis tot de Franse revolutie van 1789 wordt ook wel de tijd van het Ancien Régime genoemd. In korte tijd werden door de revolutionairen veel dingen afgeschaft zoals tol en gilden, werden kerk en staat … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Het laatste avondmaal van Leonardo da Vinci en de dierenriem

Toen Napoleon Milaan veroverde zag hij daar “het Laatste Avondmaal” van Leonardo da Vinci. Tussen 1495 en 1497 schilderde Leonardo het werk voor de eetzaal van het klooster S. Maria delle Grazie in die stad. Wat wilde Napoleon dat werk … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, filosofie, Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , , , , , | 4 reacties

De heilige ibis in Wenen

In Egypte werd in de oudheid de God Thoth vereerd. Thoth of Djehoety was de god van de maan, de magie, de kalender, de schrijfkunst en de wijsheid. Hij had volgens de mythologie het schrift uitgevonden en die kennis doorgegeven … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Het Beethoven Fries van Klimt en de negende Symfonie van Beethoven

De afgelopen week was ik met een aantal studenten van het Conservatorium van Rotterdam en een collega in Wenen. Waarom Wenen? Omdat het een stad is die rijk is aan kunst en omdat het de muziekstad van Europa bij uitstek … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , | 6 reacties

Syracuse

Sycilië werd lang als de graanschuur van de omringende mediterrane landen beschouwd. De vruchtbare gebieden rond de Etna konden vele monden voeden. Ook waren er veel boomgaarden met sinaasappelen, pistache noten en de Siciliaanse wijn was beroemd. Kortom: daar wil … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Pantalica

Rond de dertiende eeuw voor Christus vestigden zich diverse volkeren vanuit Spanje en later ook vanuit het vasteland van Italië op Sicilië, op de vlucht voor het geweld op de plekken waar ze vandaan kwamen. Ze gingen niet aan de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, natuur | Tags: , , | 1 reactie

Noto

Al vele miljoenen jaren schuift de Afrikaanse plaat richting Europa.De platen drijven op het gloeiende magma maar zijn normaal gesproken dik genoeg om de natuur die zich boven op die plaat heeft ontwikkeld niet tot last te zijn. Vergelijk het … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Wetenschap in Islamitische landen in de Middeleeuwen

De Republiek der Nederlanden stond in de zeventiende en achttiende eeuw in Europa bekend als zeer verdraagzaam. De gereformeerde religie was er de staatsgodsdienst, maar katholieken en joden, jansenisten en baptisten werden allemaal getolereerd. Deze mensen werden wel uitgesloten van … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis | Tags: , , , , , | 1 reactie

Gedichten van Ibn Arabi

Ibn Arabi leefde rond 1200. Hij was een soefist. Maar hij was ook Moslim, zoals de meeste soefisten in die tijd. Veel van zijn  gedichten zijn tijdloos, sommige gaan over Mohammed als inspiratiebron en redder van de mensheid. Die staan … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , | 2 reacties

Ibn Arabi en het mysterie van muziek

  Rond 1200 schreef de soefistische filosoof Ibn Arabi zelf muziek, maar ook schreef hij een boek over muziek. Hij noemde het “de Adem van de Barmhartige.” Over dit boek staat een Engelstalig artikel op internet, en ik vond het … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, muziek | Tags: , , | 4 reacties

Soefisme in Spanje in de middeleeuwen

De Vorst en de Spiegels Er was eens een weergaloos knappe vorst. Hij was zo mooi, dat hij met een scharlakenrode doek voor zijn gezicht door de straten reed. Maar zelfs dan werden mensen gek als ze hem zagen. Wie … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , | 4 reacties

De ontsluiting van middeleeuwse archieven

Over het Domkapittel van Utrecht en het Vrije Rijkskapittel van Sint Servaas te Maastricht. Donderdag 5 juli 1292 stelde het kapittel van de Dom van Utrecht een nieuwe regel vast met betrekking tot de toetreding van nieuwe kanunniken. Besloten werd … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Atheïsme

Stephen Hawkins verklaarde zich zelf tot atheïst. Tot deze overtuiging was hij gekomen na zijn baanbrekende onderzoeken en theorieën over het heelal. Toch bezocht hij daarna nog de paus die graag de laatste wetenschappelijke bevindingen wilde weten en vroeg of … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, filosofie, Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , , , , , | 3 reacties

Solignac

  Vanaf de tijd dat ik bij rondleidingen de Romaanse kapitelen in de Onze Lieve Vrouwe Basiliek en vooral ook die van de Servaaskerk van Maastricht van dichtbij heb gezien wil ik dichter bij het mysterie van deze objecten proberen … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Simorre

Bovenstaande  foto is gemaakt door Hinde de Gooijer, zie ook https://hindeblog.wordpress.com/2018/03/11/duiven/ In het departement Gers, onderdeel van regio Occitanie, kun je vaak zo’n 100 km zuidelijker de toppen van de Pyreneeën zien liggen. Midden in dit departement, aan de rivier … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , | 2 reacties

Lombez

Bij ons bezoek onlangs van Zuid-Frankrijk bezochten we twee keer een kathedraal. Over de kathedraal van Auch heb ik al een keer iets geschreven. Ook nu weer vergaapten we ons aldaar aan de prachtige vensters en het koorgestoelte uit omstreeks … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , | 2 reacties

Kraters en bergen op de maan

Probeer je eens voor te stellen: je hebt bijna elke dag een strakblauwe lucht en ’s nachts een pikzwarte hemel met ongelooflijk veel sterren, je hebt  geen enkele vorm van luchtvervuiling, en het is ook nog eens pikkedonker omdat er … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, Geschiedenis | Tags: , , , , , | 1 reactie

Vrijheid van denken. Honderd jaar na de oprichting van de CPN

Zeven oktober 1917 vond de Russische revolutie plaats. In Nederland had je toen de “Sociaal Democratische Arbeiderspartij” (SDAP, waar later de “Partij van de Arbeid” uit voort kwam), en de eerder afgesplitste en meer radicale “Sociaal Democratische Partij”. Aangestoken door … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , , , , | 1 reactie

Jacob van Lennep

De afgelopen weken heb ik twee reïncarnaties van grote persoonlijkheden uit de negentiende eeuw ontmoet. De eerste was de voor mij vertrouwde Jos Habets, jarenlang kapelaan in een dorp in Zuid-Limburg. In zijn dagboek van 1877 schrijft hij op 8 … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, recensie, taal | Tags: , , , , , , , , , , , | 3 reacties

Moeder

In Swalmen had je een meisjesschool met daarbij ook de bewaarschool. Het geheel werd door nonnen gerund. Dan had je ook nog de lagere school voor jongens. vijftig kinderen in een klas was geen uitzondering. Ik zag onlangs een groepsfoto … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij | Tags: , , | 2 reacties

Het altaar-retabel uit de Sint Jan van den Bosch

Met mijn vrij reizen dag van de NS toog ik een week geleden vanuit Utrecht naar het zuiden. De voorspelling was: in het noorden motregen, in het uiterste zuiden veel zon. Dus ik besloot om een antiquariaat in Heerlen te … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen