Category Archives: muziek

De Barenboim vleugel

Daniel Barenboim neemt voor zijn concerten als pianist steeds zijn eigen vleugel mee: De ”Barenboim-Maene”. Deze vleugel is speciaal voor hem door de Belgische pianobouwer Maene gemaakt. Het is niet een kruissnarige zoals gebruikelijk, maar een rechtsnarige vleugel, verder is … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Josquin Desprez en Ferrara

In België was er enkele jaren geleden een verkiezing voor de grootste Belg aller tijden. Een van de genomineerden was Josquin Desprez. Maar net als in Nederland wordt eerder een wielrenner als Eddy Merckx dan een beroemde componist uit de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Ode an die Freude

Beethoven in 1823. Schilderij gemaakt door Ferdinand Waldmüller. Het portret is in de tweede wereldoorlog verloren gegaan. In de tijd dat Ludwig van Beethoven bezig was met zijn laatste symfonie was hij niet alleen stokdoof, maar had hij ook veel … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , | Plaats een reactie

Blijf waakzaam

Een soldaat bewaakt de stad. Hij valt bijna in slaap, maar dat mag niet: hij moet waakzaam zijn. Knikkebollend probeert hij wakker te blijven. Er dreigen immers gevaren. Zo moet de mens ook waakzaam zijn. Voor je het weet heeft … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , | 1 reactie

De sonate voor viool en cello van Ravel

Hoewel Ravel een soort wonderkind was en hard werkte, ervoer hij de tijd dat hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs als frustrerend. Omdat hij als pianist geen enkele prijs had gewonnen, verliet hij het Conservatorium in 1895, om twee … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , | 2 reacties

Allerzielen

Vandaag is het Allerzielen. Dat was ook een van de invalshoeken van het concert dat ik met mijn vrouw en oudste kleinzoon afgelopen zaterdag bijwoonde. Een prachtig orgelconcert dat vanwege de coronamaatregelen (slechts 30 bezoekers) twee keer achter elkaar werd … Lees verder

Geplaatst in kleinzoon, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , , | 1 reactie

Nieuwe muziek op de Cello Biennale

Vanmiddag was de Martijn Padding show, een onderdeel van de concertreeks tijdens de cello biennale 2020. Martijn Padding, die de presentator was van het concert, had zelf alle componisten van de te spelen werken uitgezocht en voordat de musici gingen … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Elegie voor Anner Bijlsma

Vorig jaar overleed Anner Bijlsma, een van Nederlands grootste cellisten. Hij was ook altijd bij de cello biennale, dit jaar voor de eerste keer niet. Gisteravond was er in het muziekgebouw aan het IJ een concert ter herdenking van Anner … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , , | 1 reactie

Das Lied von der Erde

Reinbert de Leeuw heeft zich bijna 50 jaar hard gemaakt voor die modern-klassieke muziek waarvan hij vond dat die gespeeld moest worden. Hij richtte in 1974 het Schönberg-ensemble op. In 2009 fuseerde dat met het Asko-ensemble. Dit ASKO-Schönberg ensemble bleef … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , | 2 reacties

Adagio con Gran Espressione

Celliste Lidy Blijdorp speelde afgelopen zondag bij Podium Witteman onder meer een deel uit de sonate voor cello solo van de Hongaarse componist Zoltan Kodaly.  Het stuk stamt uit 1915, de componist was toen 33 jaar oud. Wat een tumultueuze … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

Abschied

Drie dagen Musica Sacra, dat betekende in dit geval vier theater ervaringen tijdens prachtig weer in de mooie stad Maastricht. Met veel minder publiek dan normaal, vanwege alle coronamaatregelen. Samen met mijn vrouw was ik bij de Hoogmis in de … Lees verder

Geplaatst in kunst, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Leonardo da Vinci en Josquin des Prez

Dit portret schilderde Leonardo da Vinci in Milaan en het vermoeden bestaat dat hij hier Josquin des Prez heeft afgebeeld. Wie was de beste kunstschilder die er rond 1500 leefde? En wie was toen de beste componist? Ik zeg Leonardo … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , | 2 reacties

In de war

Dit artikel gaat over cantate 66 van Bach. Een cantate die hij schreef voor tweede Paasdag. Bach probeert in zijn muziek de verwarring te laten horen, de verwarring waarin de leerlingen van Jezus verkeerden nu ze op zich zelf waren … Lees verder

Geplaatst in kunst, muziek | Tags: , , , , | 1 reactie

De jonge Beethoven

Toen ik nog op het conservatorium van Maastricht studeerde was er een docent die vrijwel even oud  was als ik zelf. Hij was buitengewoon virtuoos op zijn instrument, maar ik had sterk de indruk dat hij buiten de muziek die … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , | Plaats een reactie

De Coda

In de tijd van de Weense klassieken – Haydn, Mozart en Beethoven – hebben een aantal muziekvormen zich ontwikkeld tot een soort standaard die meer dan een eeuw lang mee ging. De belangrijkste standaard is die van de sonatevorm. Het … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , | Plaats een reactie

Reinbert de Leeuw

De dood van Reinbert de Leeuw op 14 februari 2020 is bijna als de dood van een prachtige boom naast je ouderlijk huis die je je hele leven daar onwankelbaar hebt zien staan. Wel langzaam wat meer takken verliezend, elk … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , , | 2 reacties

Igor Levit en Beethoven

Morgenavond speelt in de serie meesterpianisten in het Concertgebouw in Amsterdam Igor Levit onder meer twee sonates van Beethoven. (opus 109 en de laatste sonate opus 111). Toen hij nog maar pas drie jaar was speelde Igor Levit al piano … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , | Plaats een reactie

Van BLAUWE BOEKJE tot studiepunten

Het onderwijs aan de Conservatoria in Nederland tussen 1970 en 2020. In het voortgezet onderwijs zorgen de centrale eindexamens er voor dat er op zijn minst een zekere waarborg is met betrekking tot het niveau van een bepaald vak. Iets … Lees verder

Geplaatst in maatschappij, muziek, pedagogiek en onderwijs | Tags: , , | Plaats een reactie

Auschwitz

Morgen is het 75 jaar geleden dat concentratiekamp Auschwitz werd bevrijd. Een bijzonder indringend muziekstuk waar ik aan moest denken schreef Schönberg in 1947-48. Schönberg, zelf ook jood, was zich op een gegeven ogenblik intensief bezig gaan houden met de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij, muziek | Tags: , , , | Plaats een reactie

Johannes Ciconia en Johannes de Lymburgia

De periode tussen 1350 en 1450 noemt men soms de zwarte eeuw. Het was de tijd van de zwarte dood (de pest), de Frans-Engelse oorlog en de conflicten rond het pausdom. Van 1309-1376 was het pauselijk hof verplaatst van Rome … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Het Beethoven jaar

Als kind hoorde ik op de radio al veel klassieke muziek. En ik werd al snel een fan van Beethoven. Ik herinner me nog hoe ik bij het horen van sommige fragmenten van zijn stukken afhaakte. Achteraf bleek het om … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , | Plaats een reactie

Maria Mater Meretrix

Muziek uit de twaalfde eeuw. Muziek uit de een en twintigste eeuw. En nog van alles daar tussen in. Gisteren in de Doelen was er een opmerkelijk concert met de titel “Maria Mater Meretrix”. Maria als beeld van de moeder … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , , | 1 reactie

Nunc dimittis

In het Bergportaal van de Servaaskerk van Maastricht bevindt zich een merkwaardig beeld van Maria met kind. Dit enorme portaal* heeft in de loop van de tijd veel te lijden gehad, om te beginnen al in de tijd van de … Lees verder

Geplaatst in kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

Malinconia

De Litouwse componist Ciurlionis, over wie ik eerder schreef, heeft niet meer mogen meemaken dat zijn land na de eerste wereldoorlog onafhankelijk werd. Ciurlionis stierf in 1911 en toen was zijn land nog een onderdeel van Rusland. Een generatiegenoot was … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Missa Solemnis

In 1815 vindt het Weens congres plaats. Graaf von Metternich zit de vergaderingen voor, alle hotemetoten van Europa zijn bij elkaar om de nieuwe toestand te bespreken nadat Napoleon voorgoed is verslagen. Zoals bekend wil men vooral af van het … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , | Plaats een reactie

Een mis voor een nieuwe bisschop

Als Bach voor een stad had gewerkt waar een operahuis was geweest dan was hij waarschijnlijk de beste operacomponist van zijn tijd geweest. Maar wie zijn kerkelijke werken kent, en niet alleen zijn passies, weet dat hij ook bij die … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , | 1 reactie

Amarcord

Ik was vrijdag om 5 uur bij een Mis. Een mis waarin geen preek, geen collecte, geen consecratie en waarin ook geen communie was. Het was een mis die helemaal gezongen werd, hij was opgebouwd rond de hoofdbestanddelen Kyrie, Gloria, … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , | 1 reactie

Musica Sacra

Gisteravond waren er op radio 4 drie concerten te horen zoals ze de afgelopen dagen in Maastricht hebben geklonken tijdens het festival  Musica Sacra. Bij een van die drie opnames was ik aanwezig. Ik hoorde ook nog een ander concert … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Ciurlionis en Jinpa

Čiurlionis dacht in klanken en in beeld. Elke toon was voor hem een kleur. Aan een schilderij gaf hij namen als adagio of fuga. Zeker bij de muziek die hij schreef van 1907 tot 1909 passen naar mijn gevoel ook … Lees verder

Geplaatst in kunst, muziek, recensie | Tags: , , | 2 reacties

De muziek van Ciurlionis

Beethoven trok zich steeds meer in zijn eigen innerlijke wereld terug door zijn doofheid. Dat was bij hem een wonderlijke, rijke en in veel opzichten vernieuwende wereld. Bij tijd en wijlen was hij depressief, zoals ook uit zijn brieven blijkt. … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , | 5 reacties

Fugetta

Een Fugetta is een kleine fuga. Maar wat is een fuga? Als je klassieke muziek studeert op een conservatorium dan leer je dat. Zo las ik dat de Litouwse kunstschilder en componist Čiurlionis in 1901 en 1902 compositieles en contrapuntles … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , , , , | 3 reacties

Ciurlionis

De meest bejubelde componist van Litouwen is Mikalojus Konstantinas Čiurlionis. Op de klassieke zender in dat land zijn voortdurend stukken van hem te horen. Hier is dat niet zo. Hoe kan dat? De vader van Čiurlionis was organist in Druskininkai. … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , | 5 reacties

Erotiek in de Lutherse kerk

Jaren geleden was ik in Palazzo Te in Mantua en in een van de enorme zalen wist ik werkelijk niet wat ik zag: allemaal blote vrouwen en mannen, mannen met opzichtige naar voren gerichte piemels, het leek wel een enorme … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , , , | 3 reacties

Monteverdi en het hof van Ferrara

Bij de dood van Baldesar Castiglione in 1529 liet keizer Karel V weten dat voor hem deze persoon een van de meest verfijnde mensen was geweest die hij gekend had. Waarschijnlijk had hij alleen maar diens boek gelezen, “het boek … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Politeia

In dit schilderij van Rafael, de school van Athene, zien we centraal de filosoof Plato lopen en met opgeheven arm naar boven wijzen, naast hem zijn leerling Aristoteles die naar voren wijst. Hoewel beide wijsgeren wiskunde, meetkunde en astronomie belangrijk … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, maatschappij, muziek | Tags: , , , | Plaats een reactie

De natuurfilm

Terwijl ik dit schrijf luister ik naar het programma “Tussen hemel en aarde” op radio 4. In  dit programma hoor je vooral liturgische muziek. Gregoriaanse muziek en muziek van Bach zijn altijd vaste prik. Terecht naar mijn overtuiging. Wat je … Lees verder

Geplaatst in Film, muziek, natuur | Tags: , , , , | 6 reacties

Eeuwige rust

Introitus uit de “Missa pro defunctis” van Christóbal de Morales Deze mis schreef de Morales in 1544 in Rome. Bij de dood van de Spaanse koning Philips II in 1598 werd hij gezongen bij zijn uitvaart. De tekst van het … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , | 1 reactie

Cinquecento

Cinquecento is de naam die de Italianen geven aan de zestiende eeuw. Cinquecento is ook de naam van een vocaal ensemble van vijf mannelijke zangers die a capella muziek uit die eeuw vertolken. Ze zijn deze week in Nederland en … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , | 3 reacties

De Cadenza van Isabelle Faust

Een cadens, of liever een cadenza in een soloconcert is een passage vlak voor het einde van een deel waarin de solist mag improviseren. Grote virtuozen in de klassieke periode konden zich daar lekker uitleven. Mozart dreef er de spot … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Pelléas et Mélisande

Het thema van het nieuwjaarsconcert 2019 van het Nederlands blazersensemble was “Adam en Eva”. Een mooi programma met veel verschillende stijlen in de muziek, zelfs in dansvorm werd het thema uitgewerkt. De vrolijke toon overheerste. Adam en Eva als het … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , | 1 reactie

Hemelse oneindigheid: Bach en  het gebruik van de Cantus Firmus

De oude Griekse filosofen hielden zich al met het begrip tijd bezig. 475 voor Christus beweerde Parmenides dat verleden, heden en toekomst tegelijkertijd bestaan. Maar omdat wij er niet buiten kunnen staan kunnen we dat niet zien en bevatten. Afgelopen … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , , | 1 reactie

Advent

In de Volkskrant van gisteren stond een artikel over de adventskalender. Vroeger was de periode van de advent, de periode vanaf vier zondagen voor Kerstmis, bij de katholieken een periode van vasten, zoals ook voor Pasen werd gevast. Als kind … Lees verder

Geplaatst in maatschappij, muziek | Tags: , , , | 2 reacties

De kwintencirkel

Ik kreeg onlangs de vraag voorgelegd waarom ik mijn blog “de kwintencirkel “ heb genoemd. In het kort heb ik dat al uitgelegd bij https://ppsimons.com/over/ maar het is de moeite waard er ook een wat langere bespiegeling aan te wijden. … Lees verder

Geplaatst in filosofie, muziek | Tags: , , | 4 reacties

De aankondiging van de komst van Christus bij de Sibylle van Perzië en bij Orlando di Lasso

Dit jaar begint de advent op zondag 2 december, dus over ruim een week. In de advent wordt in Christelijke kringen uitgekeken naar de komst van de geboorte van Jezus Christus, de aangekondigde verlosser. Zijn komst is in de bijbel … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

Einde eerste Wereldoorlog

Gisteravond bij “de Wereld draait door” merkte Peter Vandermeersch op hoe weinig aandacht er in Nederland was voor het herdenken van het einde van WO I.  Waarom zou je ook: Nederland was in die tijd neutraal, het land was niet … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Sibylla van Ancerra

Monteverdi schilderde het verdriet van Orpheus, van Arianne of dat van Penelope. Purcell dat van Dido. Maar eigenlijk verbleken de levens van deze mythische figuren bij het verhaal van koningin Sibylla. Op een gegeven moment is haar lijden uitzichtloos. Misschien … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Über Liebe und Hass (4)

De orde van Franciscanen is een bedelorde. De kloosterlingen dienen zeer sober te leven en dankzij de giften van mensen kunnen ze zich kleden en voeden. Hun voornaamste bezigheid is: bidden voor de medemens. Franciscus, die deze orde oprichtte was … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , | 5 reacties

Franciscus van Assisi

Cimabue, portret van Franciscus van Assisi. Binnen twee jaar na zijn dood in 1226 werd Franciscus van Assisi heilig verklaard. En binnen enkele tientallen jaren was de door hem gestichte kloosterorde al verspreid over een groot deel van Europa. Kijken … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , | 4 reacties

Daniel Barenboim

Tussen 1800 en 1802 werkte Beethoven aan zijn derde pianoconcert. Intussen schreef hij ook nog liederen, ontstond de muziek bij het toneelstuk “Die Geschöpfe des Prometheus”, de tweede symfonie, de Romance in G voor viool en orkest, variaties op een … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , | 4 reacties

Über Liebe und Hass (3)

Hoe beeldt een componist wanhoop, intens verdriet, angst uit? Bach laat dat vaak horen in zijn cantates, en natuurlijk ook in zijn passies.  Het was in zijn tijd een voortdurend terugkerend thema: bereid je voor op de dood. Het was … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , | 5 reacties