Category Archives: muziek

Über Liebe und Hass (2)

Sofia Goebaidoelina schreef in 2014 een cantate voor de Staatskapelle Dresden: “O komm, Heiliger Geist”, een werk dat in dat jaar in april in de Frauenkirche voor het eerst werd uitgevoerd. Toen had ze al het idee om het uit … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , , | 5 reacties

Über Liebe und Hass

Sofia Goebaidoelina zei dat ze nog nooit een werk had geschreven met een boodschap, totdat ze bezig ging zijn met “Über Liebe und Hass”. Het werk ging in 2016 in premiëre, maar de componist was niet tevreden en ging er … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , | 8 reacties

Stilte

Mieke Zijlmans schreef in Sir Edmund, een van de zaterdagbijlagen van de Volkskrant, over de betekenis van stilte in de muziek. Een onderwerp dat ook ik erg boeiend vind. Ze vertelt hoe Ligeti aan het einde van een stuk een … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , | 2 reacties

De boodschap van Sofia Goebaidoelina

De Russische componist Sofia Goebaidoelina gaf mij in drie weken tijd drie keer een boodschap mee. De eerste keer via een interview in de Volkskrant op woensdag 29 augustus. Daar zegt ze: ‘Muziek herstelt de mystieke band met God’. De … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , | 6 reacties

Ave Maria

Wees gegroet Maria. Maria werd gegroet en vervolgens aangeroepen om hulp, als bemiddelaar tussen mens en God. Zij is populair geworden in de middeleeuwen en ze is dat nog steeds. Dagelijks worden er op talloze plaatsen kaarsen opgestoken met een … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , | 1 reactie

Petrus Venerabilis

In de Auvergne ligt een eind ten zuid-oosten van Clermont Ferrand het plaatsje Sauxillanges. In 944 vestigden zich daar in de pas opgerichte abdij Cluniacenser monniken. Een deel van deze abdij staat er nog. Foto gemaakt door Meria Geoian – … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , , , , , , | 4 reacties

Afscheid

In de korte toespraak in de pauze van zijn afscheidsconcert in de Doelen van Rotterdam zei dirigent Yannick  Nézet-Séguin woorden die aan de ene kant klinken als een cliché, maar die je desondanks raken. Hij zelf werd emotioneel. Samengevat: Afscheid … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , | 2 reacties

Het Beethoven Fries van Klimt en de negende Symfonie van Beethoven

De afgelopen week was ik met een aantal studenten van het Conservatorium van Rotterdam en een collega in Wenen. Waarom Wenen? Omdat het een stad is die rijk is aan kunst en omdat het de muziekstad van Europa bij uitstek … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , | 7 reacties

Gedichten van Ibn Arabi

Ibn Arabi leefde rond 1200. Hij was een soefist. Maar hij was ook Moslim, zoals de meeste soefisten in die tijd. Veel van zijn  gedichten zijn tijdloos, sommige gaan over Mohammed als inspiratiebron en redder van de mensheid. Die staan … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , | 2 reacties

Ibn Arabi en het mysterie van muziek

  Rond 1200 schreef de soefistische filosoof Ibn Arabi zelf muziek, maar ook schreef hij een boek over muziek. Hij noemde het “de Adem van de Barmhartige.” Over dit boek staat een Engelstalig artikel op internet, en ik vond het … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, muziek | Tags: , , | 5 reacties

Soefisme in Spanje in de middeleeuwen

De Vorst en de Spiegels Er was eens een weergaloos knappe vorst. Hij was zo mooi, dat hij met een scharlakenrode doek voor zijn gezicht door de straten reed. Maar zelfs dan werden mensen gek als ze hem zagen. Wie … Lees verder

Geplaatst in filosofie, Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , | 4 reacties

Hamlet

In Maastricht werd tot aan het begin van de twintigste eeuw in de gegoede kringen vooral Frans gesproken. Toneelstukken in de schouwburg waren dan ook vaak in het Frans. Er was nog een andere stad in Nederland waar dat ook … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie, theater | Tags: , , , | 1 reactie

Moeder

Anton Webern (Foto uit 1912) wordt nog steeds door veel muziekhistorici beschouwd als de wegbereider van het serialisme. Het serialisme is een stroming die vooral in de vijftiger en zestiger jaren van de 20e eeuw zeer populair was, met als … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , | 2 reacties

Kloostertuin

26 maart 1971 verhuisde ik van mijn geboortedorp naar Maastricht. Ik studeerde in die stad inmiddels al 2,5 jaar en was eindelijk op mezelf, ik was de koning te rijk. Mijn vader legde op mijn kamertje in de Lenculenstraat een … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , | 7 reacties

De digitale muziekwereld

Mijn jongste dochter heeft een kanaal waarin ze een keer per week drie uur live aanwezig is en over haar muziek vertelt en zelf muziek speelt. (Lifeonmarzj). Ze is niet de enige, ze is een van de duizenden. Sinds kort … Lees verder

Geplaatst in maatschappij, muziek | Tags: , , , | 1 reactie

Concerten voor autisten

In de Stadsgehoorzaal van Leiden is 4 januari een concert van het Ricciotti ensemble gericht op de doelgroep autistische kinderen, een zogenaamd prikkelarm concert. We lezen: Een prikkelarm concert is een concert waarbij de muziek geleidelijk wordt opgebouwd. Een viool … Lees verder

Geplaatst in muziek, pedagogiek en onderwijs | Tags: , , | 1 reactie

De Basilisk

Een van de meest angstaanjagende dieren van de oudheid, van de Middeleeuwen en zelfs nog later was de basilisk. We scharen het dier nu onder de fabeldieren maar toen was het dier voor veel mensen levensecht. In het oude testament … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Sollazzo Ensemble

In de tweede helft van de veertiende eeuw,en nog lang daarna, waren er in grote delen van Europa bijna voortdurend pestepidemieën, dit na de eerste epidemie van 1348. Bijna niemand durfde het aan om de zieken te verzorgen of de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

Stefan George, Richard Gerstl, Arnold Schönberg

Gisteren liep ik rond 12 uur in Amsterdam nabij een plek waar ik om half 2 wilde zijn in verband met een lezing en een concert in de Lutherse kerk. In de Athenaeumboekhandel zag ik veel interessante boeken liggen waar … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek, recensie, taal | Tags: , , , , , , , , , , , , , | 3 reacties

Boulez, Livre pour quatuor à cordes

Toen Boulez bijna twee jaar geleden overleed was er veel aandacht voor zijn functioneren als dirigent. Als hij twintig jaar eerder was dood gegaan zou er waarschijnlijk vooral aandacht zijn geschonken aan zijn kwaliteiten als componist. In de jaren zestig … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , | 1 reactie

“Luft”

Wanneer raak je bij muziek in vervoering? Dat is voor iedereen anders. Sommige componisten willen dat afdwingen. Zoals Schönberg in het laatste deel van zijn tweede strijkkwartet. In het gedicht van Stefan George, waar ik eerder over schreef, werkt voor … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , | 1 reactie

Vervoering

Vervoering, wat een prachtig woord! Iemand kan in vervoering zijn. Hij is dan in een staat van verrukking, hij is buiten zinnen, niet meer helemaal van de wereld. In het Duits noem je dat “Entrückung”. In het Engels is het … Lees verder

Geplaatst in kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , , | 3 reacties

Bruckner

De onzekere Anton Bruckner werkte zich via schoolmeester op tot organist, muziektheoreticus en componist, Maar als componist kreeg hij pas erkenning op het einde van zijn leven. Toen hij zijn vijfde symfonie schreef in 1875 woonde hij 5 jaar in … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , | 1 reactie

Het mysterie van de Hemelvaart bij Bach

Ik luisterde vanochtend naar cantate 128 van Bach, uitgevoerd door the English baroque soloists en het Monteverdi Choir onder leiding van John Eliot Gardiner. Al luisterende naar de muziek en de tekst kwamen er een aantal gedachten bij me op. … Lees verder

Geplaatst in filosofie, muziek | Tags: , , , | 5 reacties

Muziek van de kosmos

Onlangs was er een concert in Bergeijck waarbij de muziek van een boom ten gehore werd gebracht. We lezen op de website van Omroep Brabant: De boom kreeg hulp van de Amsterdamse kunstenaar Bert Barten die al een poosje bezig is met … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, filosofie, muziek, natuur | Tags: , , , , , | 2 reacties

Wilhelmus (2)

Wilhelmus van Nassouwe Het Nederlandse volkslied is niet alleen de oudste nationale hymne van de wereld maar voor mij ook de allermooiste. En dan met name op de melodie zoals die in de Nederlandtsche Gedenck-clanck van Adriaen Valerius is opgetekend. En zoals … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , | 2 reacties

Autun

Rond  de geboorte van Christus werd het centrum van Gallië verplaatst van Bibracte, in het oosten van de Morvan, naar Autun. Autun heette toen Augustodanum, de stad van Augustus. Het moest de macht van Rome weerspiegelen in deze streken. De … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , | 5 reacties

Karl Kraus en Wenen in het begin van de twintigste eeuw

In de metro luisteren veel mensen naar muziek. Ze hebben de koptelefoon op en kijken enigszins wezenloos voor zich uit. Ik heb nooit muziek opstaan. Maar ik hoor wel steeds muziek. Inwendig. Of aangestuurd door omgevingsgeluiden. Als de metro, of … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, taal | Tags: , , , | 1 reactie

Contrapunt 1

  Eva Jinek zei laatst in een gesprek met Paul Witteman dat ze nooit muziek in haar hoofd had. Muziek was niet haar taal. Ik heb altijd muziek in mijn hoofd. Vanochtend had ik onderstaande melodie in mijn hoofd, die … Lees verder

Geplaatst in muziek, natuur | Tags: | 3 reacties

1572

Vanochtend op de radio was muziek van Tomás Luis de Victoria, meestal “da Vittoria” genoemd te horen. Deze muziek is geschreven in 1572. Da Vittoria, een Spaans componist, is in Madrid geboren maar hij werd door koning Philips II naar … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

De Godmens

In een vorig blog schreef ik over mijn gesprek met een broer van mijn schoonmoeder. Hij vertelde toen ook wat hij op dat moment las. Dat was het boek “Homo Deus” van Yuval Noah Harari. Een boek dat hem uitermate … Lees verder

Geplaatst in filosofie, muziek | Tags: , , | 1 reactie

Shostakovich

Het Monteverdi Kamerkoor Utrecht geeft zondag 11 en zondag 25 juni een concert waarbij de hoop van de twintigste eeuw centraal staat: “The American Dream”. Deze droom, dat zijn natuurlijk de Verenigde Staten van Amerika, het  land dat open stond … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

De relatie tussen de natuur en de mens

Het Elizabethconcours was dit jaar op de cello gericht. Ik heb slechts een van de twaalf finalisten gehoord, de vijf en twintigjarige  Ivan Karizna  uit Wit-Rusland. Hij ontroerde me en greep me. De jury plaatste hem op de vijfde plaats, … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , | 1 reactie

Onaangenaam klassiek

Op radio 4 klinkt elke ochtend het programma “de Klassieken”. Klassieke muziek, met luchtige tussendoortjes en spelletjes. Welke muziek hoor je daar? Aangenaam klassiek. Ook moderne muziek, bijv. de muziek van Arvo Pärt. Dan wel niet zijn vroege muziek, nee … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , | 3 reacties

Pro Deo

Het is 23 januari 1724 in Leipzig. Het is bitterkoud. Om half zeven in de ochtend luiden de klokken van de Nicolaikirche.  Het is nog donker, maar de straten zijn verlicht. In 1701 werd namelijk straatverlichting ingevoerd, met 700 olie-lantaarns, … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , , , , , , | 2 reacties

Het getijdenboek van Visconti

Over de familie Visconti in de veertiende eeuw zou je een spannende historische film of boek kunnen schrijven. Zij zijn als het ware de “Borgia’s van Milaan”. En misschien is dat ook al gedaan. Matteo II Visconti (ca. 1319 – 29 … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , | 2 reacties

Maanziek

De vorige week was het volle maan en tegelijk waren er snel allerlei mistflarden zichtbaar. Dat deed me denken aan het prachtige lied “Nacht” uit “Pierrot Lunaire” van Arnold Schönberg. Schönberg verbleef in de zomermaanden vaak in de alpen om … Lees verder

Geplaatst in Film, muziek | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Retorica in de muziek van Constantijn Huygens

Voor algemene informatie over retorica in muziek klik hier In 1621 was het twaalfjarige bestand afgelopen en de oorlog van de jonge Nederlandse republiek met Spanje laaide weer op. Na de dood van Prins Maurits van Oranje in 1624 werd … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, taal | Tags: , , , , , , , , , , , , | 3 reacties

De retoriek in de Mariavespers van Monteverdi

oor algemene informatie over retorica in muziek klik hier Monteverdi had het in 1610 totaal niet naar de zin. Hij was al 18 jaar in dienst van de hertog van Mantua en hij vond het maar een hondenbaan. Als de … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, taal | Tags: , , , , , | 2 reacties

Retorica in de muziek

Retorica is de leer van de redenaarskunst. Cicero wist zijn gehoor in te pakken, net als Barack Obama. Barack Obama wist hoe hij zijn publiek kon inpakken, zoals we kunnen zien in deze video. Daar moet je een bepaalde persoonlijkheid … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek, taal | Tags: , , , , | 2 reacties

Reichenau

In mijn huisje op het kloostereiland van de Bodensee, Reichenau,  zag ik op TV een documentaire over het eerste keizerrijk van China. Ongeveer 300 voor Christus werd in slechts veertig jaar tijd  heel China veroverd en kwam het onder één heer. Hoe … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, Geschiedenis, kunst, muziek | Tags: , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Muzikaal gehoor

Sommige kinderen zijn gefascineerd door ritmes of zelfs door baslijnen. Dat heb ik onlangs gemerkt toen mijn oudste kleinkind van twee jaar iets zat te neuriën en dat bleek de baslijn van een “soundje” op de computer te zijn…Door alles … Lees verder

Geplaatst in muziek, pedagogiek en onderwijs | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Nachtegalen in Frankrijk

Onlangs was ik tien dagen in Frankrijk. Eerst in het departement Gers in Zuid-Frankrijk, daarna in het departement Saône et Loire net ten westen van de Jura. Nachtegalen! De hele dag en nacht door. Op allebei de plekken waar we … Lees verder

Geplaatst in muziek, natuur | Tags: , , , | Plaats een reactie

Hermann von Reichenau

Het is denk ik alweer zo’n vijftien jaar geleden dat ik Sankt Gallen bezocht. Ik herinner me de fraaie middeleeuwse bibliotheek met muziekhandschriften. Het klooster van Sankt Gallen is ontstaan vanuit het nog oudere klooster van Reichenau. Dat wil ik … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, Geschiedenis, kunst, muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , , | 8 reacties

1785

Overal in Europa gist het. Twee jaar eerder heeft Amerika zich onafhankelijk van Engeland gevochten. Frederik de Grote van Pruisen sluit een vorstenverbond met Saksen en Hannover. Ze willen de macht van Jozef II indammen. Deze wil bijv. Beieren inlijven, in … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, muziek | Tags: , , , | 1 reactie

Het web van de kosmos, nu en in de tijd van Huygens

Een aantal bezittingen van Christiaan Huygens is weer teruggeplaatst in kasteel Hofwijck in Voorburg. Waaronder de originele “Cosmotheoros”. Er wordt geboord naar resten 750 meter onder water van de gigantische meteorietinslag van 66 miljoen jaar geleden. Huidcellen kunnen door middel … Lees verder

Geplaatst in Astronomie, filosofie, muziek | Tags: , , , , , , , , | 5 reacties

Muziek die mag galmen

Ben je wel eens in de Notre Dame van Parijs geweest? Met zijn enorme galm? Eind zeventiende eeuw was André Campra daar “Maître de Chapelle”. In die tijd schreef hij o.a. een polyfone mis, a capella. Opvallend is dat al … Lees verder

Geplaatst in muziek, recensie | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Johan, Johannes en Johannes

Arnon Grünberg schreef dinsdagochtend in de volkskrant een erg leuk stukje over Johanisten. Het was me recht uit het hart gegrepen. Daarover zo dadelijk meer. Maar zoals gewoonlijk krijg ik dan allerlei associaties. Ik dacht aan de orde van Johannieters. … Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, maatschappij, muziek | Tags: , , , , , , | 2 reacties

Discotabel Manfred 2

Nogmaals de vijf fragmenten van de Manfred symfonie, met stukjes van de partituur en toelichting mijnerzijds Fragment 1: het begin van het stuk. Hier moet wat mij betreft vooral de dramatiek neergezet worden. Het leven van Manfred is tot en met … Lees verder

Geplaatst in muziek | 1 reactie

Discotabel met de Manfred symfonie

Hoe moet de Manfred symfonie van Tchaikowski klinken? In de Volkskrant van vandaag stond een lovende recensie over de uitvoering van Jaap van Zweden met het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Maar wat maakt een uitvoering tot een goede uitvoering? Je kunt … Lees verder

Geplaatst in muziek | Tags: , , | 3 reacties